8(495) 739-73-06
masis-himki@mail.ru

Եղիշե Չարենց / Егише Чаренц

Ես իմ անուշ Հայաստանի արևահամ բարն եմ սիրում, 
Մեր հին սազի ողբանվագ, լացակումած լարն եմ սիրում, 
Արնանման ծաղիկների ու վարդերի բույրը վառման, 
Ու Նաիրյան աղջիկների հեզաճկուն պա՛րն եմ սիրում։ 

Սիրում եմ մեր երկինքը մուգ, ջրերը ջինջ, լիճը լուսե, 
Արևն ամռան ու ձմեռվա վիշապաձայն բուքը վսեմ, 
Մթում կորած խրճիթների անհյուրընկալ պատերը սև 
Ու հնամյա քաղաքների հազարամյա քա՛րն եմ սիրում։ 

Ուր է՛լ լինեմ - չե՛մ մոռանա ես ողբաձայն երգերը մեր, 
Չե՜մ մոռանա աղօթք դարձած երկաթագիր գրքերը մեր, 
Ինչքան էլ սո՜ւր սիրտս խոցեն արյունաքամ վերքերը մեր - 
Էլի՛ ես որբ ու արնավառ իմ Հայաստան - յա՛րն եմ սիրում։ 
Իմ կարոտած սրտի համար ո՛չ մի ուրիշ հեքիաթ չկա 
Նարեկացու, Քուչակի պես լուսապսակ ճակատ չկա 
Աշխա՛րհ անցի՛ր, Արարատի նման ճերմակ գագաթ չկա 
Ինչպես անհաս փառքի ճամբա՝ ես իմ Մասիս սա՛րն եմ սիրում։

 

Я привкус солнца в языке Армении родной люблю ,
И саза нашего напев , его печальный строй люблю .
Люблю кроваво - красных роз огнеподобный аромат ,
И в танце наирянок стан , колеблемый зурной , люблю .

Люблю родных небес лазурь , сиянье рек и блеск озер ,
И летний зной , и зимних бурь глухой многоголосный хор ,
И хижин неприютных мрак , затерянный в ущельях гор ,
И камни древних городов в дремоте вековой люблю .

Где б ни был , не забуду грусть напевов наших ни на миг ,
Молитвой ставшие листы железописных наших книг ,
И как бы наших ран ожог глубоко в грудь мне не проник ,
Мою отчизну , край отцов , скорбящий и святой , люблю .

Для сердца , полного тоски , милей мечты на свете нет ,
Кучака и Нарекаци умов светлей на свете нет ,
Горы древней , чем Арарат , вершин белей на свете нет ,
Как славы недоступной путь , Масис суровый мой люблю !

 

ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ ՇԻՐԱԶ

Սփյուռքի հայությանը

Ես, որպես ծաղիկն Արազի ափին,
Նայում ջրերին, կարոտում եմ դեռ,
Դուք, որ հեռացաք այն սև օրերին, -
Դուք չե՞ք կարոտում, իմ հեռավորներ,
Իմ պանդուխտ հայեր:

Նայում Սևանա երազ ծովակին,
Նայում կարոտով, կարոտում եմ դեռ,
Կարծես նայում եմ մորս աչքերին, -
Դուք չե՞ք կարոտում, իմ հեռավորներ,
Իմ պանդուխտ հայեր:

Նայում Մասիսին մեր նվիրական,
Հալվել եմ ուզում կրծքին ալեհեր,
Ինչքան նայում եմ՝ կարոտում այնքան, -
Դուք չե՞ք կարոտում, իմ հեռավորներ,
Իմ պանդուխտ հայեր:

ՈՒ երբ մի գիշեր չեմ տեսնում նրանց,
Թվում է, ձեզ հետ որբ եմ կարևեր,
Դուք ինչպե՞ս օտար աշխարհներ ընկած՝
Չեք մեռնում վշտից, իմ հեռավորներ,
Իմ պանդուխտ հայեր:

Hovhannes Shiraz
To the Armenians of the Diaspora

Not a flower will the alien soil give you,
But even should you blossom in alien fields,
If you have not a cap in the motherland,
Your wine is of tears to your lips also.

The alien land will not give you a cottage,
But should it give you a palace in the sun,
If you have not even a hut in the motherland,
You are a forgotten orphan under an alien moon.

You may know a myriad language in the alien world,
But should your mother tongue be foreign to you,
You are a bird in a cage with your tongue torn out,
And you are forever lost to your mother country.

Your motherland is the new Armenia,
Were even the barren rock bears flowers,
Where the buried Mesrop Mashtots, through me,
Inquires after destiny every day.

 

РОДИНА

Горе армянское камни расскажут,
Камень не сможет — горы расскажут,
Горы не смогут — века, те расскажут,
Камни,
Горы,
Века расскажут,
Струны пергаментных книг вам расскажут.

Некому будет — так песни расскажут,
Старые раны тех песен расскажут,
Руки, принявшие раны, расскажут,
Песни, раны,
Руки расскажут,
Книг окровавленных груды расскажут.

ПЕСНЯ АРМЕНИИ

Не забываю звезд на небосводе,
Когда о взорах девушки пою.
Не забываю о другом народе,
Когда пою Армению мою.
Но лишь одной любви и песен мало —
Понадобится — голову отдам!
А если б снова вражья рать напала
Я б тысячи голов срубил врагам!
Народам всем в душе найду я место,
Но в сердце сердца ты, родной народ!
В твоем же сердце и большом и честном
Всегда любовь к народам всем живет!
Пусть грянет надо мной любое горе —
Лишь ты, земля моя, не знай его!
Ты, что осталась с пригоршню от моря,
Разлейся морем счастья своего!

МАМА МОЯ
Нашего дома родник — мама моя.
Хлеб и живая вода — мама моя.
Нашего дома раба — мама моя.
И королева двора — мама моя.
Крепость отеческих стен — мама моя.
Ясный огонь очага — мама моя.
Солнца немеркнущий свет— мама моя.
Истинно: мать и отец — мама моя.
Мир и любовь на земле — мама моя.
Матерь сокровищ моих — мама моя.
И богоматерь в дому — мама моя.
***
Сына, говорят, на костре сожгли.
Вечное бесславие палачу!
Я поверить этому не хочу.
Мать позвали пепел убрать с земли,
Подтолкнули к страшному очагу.
Я поверить этому не могу.
Мать слезу, застлавшую взгляд,
Пролила на пепел тот, говорят,
И поднялся юноша, жив-здоров,
Свято верить этому я готов!

ԼԻԶԲՈՆԻ ՈՂՋԱԿԷԶՆԵՐԻՆ

Յիշէ՛ք, հայեր, բալիկներուդ՝
Դեռ ծիլ ընկած գալիքներուդ,
Որ քեզ ամառ պիտի տային,
Բայց կէս ճամբին ընկան կիսատ՝
Դեռ չտեսած հողն Արարատ:
Յիշէք, հայե՛ր, ընկողներին,
Որ չհասած մեր հողերին,
Ընկան հինգն էլ ի սէր հայոց՝
Մեր հինգ միլիոն զոհուած որդոց,
Որ գեր-ձորում ընկած են դեռ՝
Հայ վրէժի յոյսով անմեռ:

Եկ գովք անենք հայ քաջերին
Խենթ սրտին էլ ընդդէմ դարի,
Յիշէ՛ք հայեր, ինչպէս Տիզբոն,
Երէկ Տիզբոն, այսօր Լիզբոն,
Եկ, դիմացիր, ազգ իմ զգօն
Հինգ հայդուկին այս երգեհոն,
Եկ, որ Վարդանն Ա ւարայրի
Անէծք դառնայ թուրքին վայրի:
Յիշէք, հայե՛ր, որ վայր ընկան
Անվերադարձ մահով, սակայն,
Սարգիս Սեդրակ, Արա Սիմոն,
Ինքը՝ Վաչէն՝ հանց երգեհոն,
Մեզ կը կանչեն ու գան պիտի

Ի սէր, գերուած Արարատի,
Ի սէր հայոց մայր հողերուն՝
Ընդդէմ հողաց թուրք գողերուն:

Որ Հայաստանն իմ խլեցին,
Մեզ վրէժը լոկ թողեցին.
Երէկ Տիզբոն,
Այսօր Լիզբոն,
Հայն է զոհւում հորիզոնից մինչ հորիզոն:
Չենք մոռանում Եղեռնը մեծ,
Որ հայ արեան ծովը խմեց,
Քարը թողեց վերապրողին,
Թուրքն է ապրում, այն էր՝ հողին,
Խամրեց արեւն ողջ հայութեան:
Յիշե՛նք, հայեր Եղեռն համայն,
Որ մեր ազգի ծուծը խմեց,
Աշխարհասաստ Եղեռնը մեծ:

ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ ՇԻՐԱԶ

Ո՞ՐՆ Է, ԲԱԲՈ

-Ո՞րն է, բաբո, մեր հայրենիք:
-Էն, որ ունի բարձր երկինք,
Էն, որ ունի կարմիր արեւ`
Յուր կապուտակ գլխի վերեւ.
Էն, որ ունի լեռն Ալագյազ`
Հավքերն` աշուղ, ջրերը` սազ:
Էն, որ տեսքով իր Սեւանի`
Մազերն արձակ ու գեղանի`
Նստած հարսի կնմանի:
Էն, որ ունի աշխարհի թագ`
Քանց թագավոր` Մասիս ճերմակ,
Ճերմակ Մասիս` սիրտը մրմուռ,
Գլուխը վեր` դրախտի դուռ:
Էն, որ ունի Մասիսն ի վար
Հին-հին բերդեր, վանքեր մթար,
Որ ավերակ, բայց դեռ դարեր
Լուռ կ'աղոթեն երկինքն ի վեր:
Էն, որ ունի Արազ, Տղմուտ,
Եւ ափերը մամռոտ ու մութ
Գերեզմաններն են պապերուդ...
Էն, որ Ղազբեկն ու Արագած`
Արտերու մեջ` ախպեր կանգնած`
Ձեռ կզարնեն գինով թասին
Ու կձայնեն մեր Մասիսին,
Թե` "Հե՜յ, բաբո, բավ չէ՞ մենակ
Պանդուխտ մնաս ամպերու տակ..."
SAS

Հովհաննես Շիրազ

Հայոց լեզուն
Մեսրոպ Մաշտոցն ասաց՝ որդիս,
Էլ ինչո՞վ ես հույսը բերդիս,-
Էլ հայրենիք ինչ՞ու եկար,
Թե պիտ խոսես օտար լեզվով,
Խմես հայոց գինին նեկտար,
Կենաց կանչես օտար լեզվով,
Քաղես հայոց վարդերն ու հեզ
Աղջիկ կանչես օտար լեզվով:

Իրավ քանի լեզու գիտես՝
Այնքան մարդ ես՝ իրավն ասին,
Բայց, որ քո հայ լեզուն չունես,
Էլ ի՞նչ հույս ես քո Մասիսին,
Որ թողել ես քո մայրենին՝
Հարամ է քեզ հայոց գինին,
Հարամ է քեզ աղջիկն հայոց,
Հայոց սիրտը՝, Մասիսն հայոց:

Մայր հայրենիքն էլ ի՞նչ սրտով
Քո ոտքերն էլ գրկե վարդով...
...Ա՜խ, չէ, Մասիսն հալալ է քեզ,
Հայոց վշտում դու մեղք չնես,
Հալալ է քեզ հողն հայրենի,

Թող քեզ ջուրն էլ դարնա գինի:
Քանզի հայոց վայ սփյուռքում
Պանդխտությունն է դեռ պոկում:

Հայի բերանից հայոց լեզուն,
Օտարն հաոյոց մահն է ուզում...
Բայց նա է հայ, ով հովազի
Արնախում երախումն էլ
Իր մայրենի լեզվով խոսի,
Մոր կաթի հետ ծծած լեզվով,
Որ հայ գետը ծով ծնի, ծով,-
Ժխորում էլ Բաբելոնի
Խոսի լեզվով իր մայրենի
Հայոց լեզվով, որ միշտ ջահել,
Մեզ բյուր դարեր հայ է պահել: